Wat is mystiek?

Met de hoofdredacteur van deze site deelde ik een aangenaam verpozen in het mooie ’s Hertogenbosch, in de schaduw van de Sint Jan en naast de woonstee van de bisschop. Wat wil een mysticus nog meer? Nou, wij wilden allebei graag weten wat we onder mystiek mogen verstaan. Ten eerste moesten we concluderen dat de term veel misverstanden oproept, onder meer dat hij gekarikaturiseerd wordt met ‘zweverig’. En ten tweede signaleerden we een enorme diversiteit en zelfs meningsverschillen onder wie zich op die noemer willen scharen. Een poging om tot een aantal gemeenschappelijke kenmerken te komen – met dien verstande dat het mijn poging is.

Verder lezen →

Bijzondere ontdekking: nooit eerder gepubliceerde artikelen Titus Brandsma

Inigo Bocken en Ineke Cornet werken momenteel aan de intellectuele biografie van Titus Brandsma. Zij richten zich op de eerste jaren waarin Titus publiceert, de jaren direct na zijn priesterwijding en zijn studententijd in Rome. Deze jaren zijn in de meeste studies onderbelicht, omdat velen zich concentreren op de latere jaren van Titus en zijn heldhaftig verzet tegen het nationaal-socialisme.

Tijdens hun zoektocht stuitten Inigo en Ineke op acht onbekende artikelen over de Katholieke Sociale actie. Een unieke vondst van teksten over een thema dat vaak onterecht over het hoofd wordt gezien.

Verder lezen →

De zelfgekozen dood als waardig levenseinde

Pia Dijkstra van D66 wil niet al te lang meer wachten met het regelen van hulp bij zelfdoding. Dat is Gert-Jan Segers van de ChristenUnie in het verkeerde keelgat geschoten. Hij constateert dat de nood – lees: levensmoeheid – vooral bij eenzame mensen hoog is en vindt dat we die niet oplossen met het ‘gemakkelijker maken’ van zelfdoding maar dat we eerst iets aan die nood moeten doen. Mijn vraag: waarom worden juist vanuit het christendom – met zijn geloof in ‘hemel’ en ‘opstanding’ – dood en doodsverlangen altijd zo negatief benaderd? 

Verder lezen →

Rust in het innerlijk universum

De mensheid wordt gedreven door onrust. Vanuit het heelal biedt onze planeet het beeld van wriemelende, krioelende massa’s op drift. En dat is dan nog niets bij wat zich aan onrust afspeelt in onze hoofden. Zijn we eigenlijk, naast liefde, niet het meest op zoek naar rust? Hoe vinden we rust? In deze column neem ik ons mee in ons peilloze innerlijke universum en het vermogen tot rust dat daarin schuilgaat.

Door: Wim Jansen

Het weidse brein
Wat ik van de hittegolf het aangenaamst vond, dat waren de nachten. Ik lag in mijn tuinstoel en keek naar de sterren. Dan te beseffen dat ook jij van sterrenstof bent is een heerlijk relativerende bevinding. Een citaat van Renate Rubinstein kwam me in gedachten waarin ze vertelt over haar ‘momenten van sereniteit, teweeggebracht door het besef dat ik van stof ben en tot stof zal wederkeren. Alle in mij levende agressie […] heeft dan ruimte gemaakt voor die gevoelens van berusting en vertrouwen die voort kunnen vloeien uit het aanvaarden van je afhankelijkheid…’

Verder lezen →

De mystiek van de dood is de mystiek van het leven – Over Spinoza

Altijd actueel, de dood. Altijd verzekerd van clientèle, sprak de man die een uitvaartonderneming begon. Ook als je ter ontspanning tv kijkt komt zij langs, zuster dood. Zoals in de sympathieke serie Last days van de Vlaamse fotografe Lieve Blancquaert. Over de dood in allerlei culturen. Vooral India raakte haar. Die aflevering besloot ze met: Ik word geïnspireerd door deze mystiek van de dood. In deze column: de mystiek van de dood is de mystiek van het leven – volgens de Ethica van Spinoza.

Verder lezen →

14 september: Boekpresentatie ‘Geloofsgeheim’

Op zaterdag 14 september 2019 opent de abdij van Westmalle haar deuren voor al wie geïnteresseerd zijn in de spiritualiteit van Willem van Saint-Thierry, de twaalfde-eeuwse cisterciënzer en vader van de westerse mystiek.

Vanaf 14.30 uur wordt in de grote zaal van het gastenkwartier het tiende boek voorgesteld in de reeks ‘Middeleeuwse Monastieke Teksten’, uitgegeven door Damon, Eindhoven: Willem van Saint-Thierry, Geloofsgeheim. Sacrament van het altaar, Edele natuur van de liefde, Raadsel van het geloof. Vertaald door Paul Verdeyen s.j. en Guerric Aerden ocso; inleiding en annotatie door Guerric Aerden ocso.

Verder lezen →

De Rio Grande en de ellende grande

Wie heeft dat beeld niet op zijn netvlies staan? De verdronken vader met zijn dochtertje aan de oever van de Rio Grande. Er zijn in mijn omgeving nogal wat hooggevoelige mensen die echt lijden aan dit soort beelden. Er soms bijna aan onderdoor gaan. Het onverdraaglijk aan zichzelf laten komen. Zelf behoor ik ook tot het menstype Etty Hillesum dat ‘een pleister op duizend wonden zou willen zijn’. Toch meen ik in dit soort ellende grande een weg gevonden te hebben. 

Verder lezen →

De Wijnstok: Christelijke mystiek voor nu

Dit voorjaar organiseerden we aan de Universiteit Utrecht een “Well-being Week”. De aanleiding was dat we steeds meer signalen ontvingen dat de stress onder studenten (en medewerkers) toeneemt.

Door: Vincent Duindam

Er komt ook veel op studenten af: je moet steeds eerder weten wat je wilt, waar je naar toegaat, je studie goed plannen, geld lenen, zorgen dat je niet tegen vertragingen en een BSA (bindend studieadvies) aanloopt. Ondertussen ga je op kamers, kijk je uit naar een vriendje of vriendinnetje, heb je een baantje in de horeca, ben je lid van een (sport)vereniging. En moet je ook mee blijven doen aan de social media.

En zijn studenten ook bezig aan de grootste zoektocht in hun leven: wie ben ik? In die fase speelt de vraag naar identiteit voortdurend op de achtergrond mee. Veel studenten staan onder druk en hebben het gevoel dat ze zich eigenlijk geen fouten (of experimenten) kunnen permitteren.

Verder lezen →