Kerstverhaal: terug naar 1973

Als je negenenzestig keer Kerst hebt gevierd zou je zo langzamerhand wel kunnen weten waar het om draait. Maar elk jaar weer vraag ik mij af waarom de verhalen mij toch zo blijven raken. Steeds verder afpellend hoop ik tot de kern te komen. En ook dit jaar denk ik dat ik die gevonden heb. Daarvoor ga ik terug in de tijd, namelijk naar de Kersttijd van 1973. Opnieuw op zoek naar de essentie van Kerst.  

Verder lezen →

Is er een medicijn tegen verdriet?

Soms komt er een regel voorbij die in je blijft haken. Zoals bovenstaand thema in de aankondiging van een vrijzinnig kerkelijke bijeenkomst in de buurt. Een vraag die aanspreekt. Ik weet niet wat mijn collega daar ervan gemaakt heeft maar ik vertrouw erop dat het een sympathieke pastorale handreiking is aan mensen die een verdriet te dragen hebben. Zelf kon ik niet laten er mijn eigen weg mee te gaan.

Verder lezen →

De woede van een volk – dat is ook God

Wereldwijd vinden er massale demonstraties plaats. Van de meeste weet ik weinig maar de volksopstand in Santiago Chile spreekt mij aan omdat ik de onontkoombaarheid daarvan van dichtbij heb meegemaakt en gevoeld. Een miljoen mensen verzamelden zich op en rondom de Plaza Baquedano, waar ik vorig jaar en begin dit jaar zelf heb gelopen, met mijn geliefde, onze zoon en zijn gezin. De opgekropte woede van een volk, dat is ook mystiek.      

Verder lezen →

Liefde=God

Tussen de strakke broeken en dito jongenskonten vond ik een parel. Dat was in de klassieker van Gerard Reve: Nader tot U. De parel: een lofzang op de liefde die de beroemde tekst van Paulus in I Korintiërs 13 naar de kroon steekt. Maar bestaat het eigenlijk wel, liefde? Is het geen verkapt eigenbelang? En de vele rotzakken in deze wereld, inclusief jezelf, liefhebben – hoe doe je dat?

Verder lezen →

Overleven in de chaos

Per toeval zapte ik mij laatst een aflevering van Tegenlicht (VPRO) binnen: Overleven in de chaos. Geboeid bleef ik hangen. In de titel beluister ik een vraag die ook letterlijk zo gesteld werd aan mensen met verschillende nationaliteiten en achtergronden: Hoe overleef je de chaos?

In deze column: is er een antwoord vanuit de mystiek? Een antwoord op een anders geformuleerde vraag, dat wel, want ik teken bezwaar aan tegen de term ‘overleven’.    

Verder lezen →

Recent verschenen: ‘De blik van God’ door Nicolaas van Cusa

Recent is verschenen bij uitgeverij Sjibbolet: De blik van God door Nicolaas van Cusa.

De blik van God (De visione Dei) is een even verrassend als tijdloos boek dat door de 15de eeuwse filosoof, theoloog, wiskundige, kardinaal en politicus Nicolaas van Cusa (1401–1464) geschreven is voor bevriende monniken. Maar ook de hedendaagse lezer ervaart in deze tekst de onverwachte perspectiefwisselingen waarmee Nicolaas wil laten zien dat de wijze waarop wij naar het goddelijke kijken, ook iets zegt over hoe God naar ons kijkt. Het gaat om een wisseling van blikken – waarbij ik begin te begrijpen dat aan mijn zien nog iets voorafging wat ik niet kan zien: de blik van God die alles ziet zoals het gezien kan worden en die alle vormen van zien omvat, ook mijn eigen zien.

Verder lezen →

Recent verschenen: ‘Als de liefde alles wordt’ van Julian of Norwich – Een nieuwe vertaling door Gerda Valkenborgh

Twee mystieke teksten die rond het jaar 1400 in Norwich tot stand kwamen, wekken vandaag fascinatie en bewondering. Over de auteur weten we enkel dat ze een vrouw was die de laatste decennia van haar leven de kluis bij de kerk van Saint-Julian bewoonde. Traditiegetrouw heet zij vanaf dan ‘Julian of Norwich’.

Beide mystieke geschriften verwoorden één en dezelfde geestverruimende ervaring, die haar tijdens een korte, ernstige ziekte overkomt. Zij ziet en begrijpt de liefde van God voor iedere mens. De oudste versie, de Short Text, is een kort relaas dat reeds gekopieerd werd voordat Julian zich in eenzaamheid terugtrok.

Verder lezen →

Wat is mystiek?

Met de hoofdredacteur van deze site deelde ik een aangenaam verpozen in het mooie ’s Hertogenbosch, in de schaduw van de Sint Jan en naast de woonstee van de bisschop. Wat wil een mysticus nog meer? Nou, wij wilden allebei graag weten wat we onder mystiek mogen verstaan. Ten eerste moesten we concluderen dat de term veel misverstanden oproept, onder meer dat hij gekarikaturiseerd wordt met ‘zweverig’. En ten tweede signaleerden we een enorme diversiteit en zelfs meningsverschillen onder wie zich op die noemer willen scharen. Een poging om tot een aantal gemeenschappelijke kenmerken te komen – met dien verstande dat het mijn poging is.

Verder lezen →

Bijzondere ontdekking: nooit eerder gepubliceerde artikelen Titus Brandsma

Inigo Bocken en Ineke Cornet werken momenteel aan de intellectuele biografie van Titus Brandsma. Zij richten zich op de eerste jaren waarin Titus publiceert, de jaren direct na zijn priesterwijding en zijn studententijd in Rome. Deze jaren zijn in de meeste studies onderbelicht, omdat velen zich concentreren op de latere jaren van Titus en zijn heldhaftig verzet tegen het nationaal-socialisme.

Tijdens hun zoektocht stuitten Inigo en Ineke op acht onbekende artikelen over de Katholieke Sociale actie. Een unieke vondst van teksten over een thema dat vaak onterecht over het hoofd wordt gezien.

Verder lezen →