In 1945 werd nabij het Egyptische Nag Hammadi in Opper-Egypte een verzameling Koptische teksten ontdekt. Het gaat om meerdere codices met een groot aantal traktaten, afkomstig uit de tweede tot vierde eeuw. Zij vormen een unieke en primaire bron voor kennis over vroegchristelijke gnostische stromingen en verwante religieuze tradities.
De Nag Hammadi geschriften bieden ons inzichten over het vroegchristelijke denken. De geschriften laten zien dat wat later als ‘gnostisch’ werd aangeduid, nauw verweven was met het vroege christendom en dat mystieke kennis en religieuze ervaring daarin een centrale plaats innamen. Een belangrijke geestelijke erfenis die nieuwe inzichten brengt over de geschiedenis van het christendom.
De Nag Hammadi-geschriften vertegenwoordigen diverse religieuze en filosofische tradities, waaronder sethiaanse gnostiek, valentijnse theologie, joods-hellenistische wijsheidsspeculatie en hermetische religiositeit. Het Evangelie van Thomas bevat 114 spreuken en lijkt oudere Jezus-logia te combineren met latere redactionele lagen; de uiteindelijke vorm wordt vaak met Syrisch-christelijke milieus verbonden. Valentijnse theologie komt naar voren in het Evangelie van de Waarheid en het Evangelie van Philippus. Sethiaanse kosmologie verschijnt onder meer in het Apocryphon van Johannes, terwijl Eugnostos de Gezegende elementen van joods-hellenistische wijsheidsspeculatie vertoont. Hermetische teksten zoals de Asclepius presenteren kennis van God als een religieuze, transformerende ervaring.
Tijdens de lezing laten we ons inspireren door onder meer Gilles Quispel, als pionier in het wetenschappelijk onderzoek naar gnostiek en de Nag Hammadi-geschriften, Jacob Slavenburg, bekend om zijn tekstgetrouwe vertalingen en historische duidingen van vroegchristelijke en gnostische bronnen, en Willem Glaudemans, die deze teksten toegankelijk maakte voor een breder publiek vanuit een contemplatief-theologische benadering, aangevuld met inzichten van andere onderzoekers en vertalers uit dit veld.
Je ontvangt achteraf een samenvatting van de lezing en links naar geschriften, methodes, filmpjes die tijdens de lezing besproken worden.
Praktische informatie
Datum: maandag 13 april 2026
Tijd: 19.30 – 21.30 uur
Locatie: online via Zoom
Kosten: € 15 – na betaling via Tikkie of bankoverschrijving ontvang je de Zoomlink
Aanmelden: yogafilosofie@gmail.com
Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met de Theosofische Vereniging in Nederland. Meer informatie is ook te vinden op www.theosofie.nl of www.yogafilosofie.nl.
